نظرسنجی همواره یکی از بخش‌های پرطرفدار و هیجان‌انگیز انتخابات‌ها در سراسر جهان است و میزان اهمیت آن امروزه دیگر بر هیچ‌کس پوشیده نیست. "فریتز شرن" در مقدمه کتاب «همه چیز درباره نظرسنجی» آورده است‌: «در مورد اهميت نظرسنجي و چرايي آن بايد گفت كه نظرسنجي يكي از شيوه‌هاي اثرگذار بر افكار عمومي است؛ به عبارت ديگر تا از افكار و نظرات مردم آگاهي حاصل نشود، توجه به افكار عمومي و مؤثر بودن آن معنايي نخواهد داشت. در واقع نظر سنجي لازمۀ شناخت افكار عمومي و بررسي آن است. بر اين اساس، افكارسنجي مهم است، زيرا افكار عمومي مهم‌اند.»

     اما آنچه در نظرسنجی اهمیت دارد دسترسی صحیح، پراکنده، رندوم و بی تعصب به کل پازل جامعه هدف است؛ آنچنانکه بتوان نظر دور افتاده‌‌ترین افراد تأثیرگذار در نتیجه نهایی، با نزدیک‌ترین افراد حاضر در پرهیاهوترین نقاط مؤثر را در یک جدول با هم جمع کرد. آنچه امروزه در بسیاری از کشورهای پیشرفته به عنوان بهترین و ارزان‌ترین ابزار "افکارسنجی" مورد استفاده قرار می گیرد "اینترنت" است. اما در کشورهای عقب نگه داشته شده، و خصوصاً در شهرهایی که ضریب نفوذ اینترنت و سواد استفاده از آن نفوذ حداکثری مطلقی ندارد، انجام نظرسنجی به صورتی دستی (اصطلاحاً چهره به چهره) و با رعایت کامل امانتداری راه حل مناسب‌تری بوده و می تواند موجبات تقرب هر چه بیشتر آمارها به نتیجه نهایی را فراهم سازد.

 

     تاریخچه نظرسنجی‌های اینترنتی در ایران از بالا بودن ضریب خطای فاحش حکایت داشته و این موضوع را حتی در دو دوره انتخابات ملی (ریاست جمهوری) نیز می توان به وضوح مشاهده کرد که آمارهای "افکارسنجی اینترنتی"، برگزار کنندگان و ناظران امر را به طور کلی به ناکجا آباد رهنمون کردند!

     انتخابات پیش رو نیز عرصۀ تحریک کنندۀ مناسبی را برای سایت‌های فعال در زمینه خبر و اطلاع‌رسانی مهیا نموده تا مجددا‌ً نسبت به برگزاری مراسم هیجان‌انگیز "نظرسنجی اینترنتی" اقدام کرده تا بدین‌صورت، سهواً کاندیداها و هوادارانشان را به چالشی غیرعلمی بکشانند! نظرسنجی‌هایی که با هجوم دسته جمعی طرفداران یک کاندیدا به طور کلی دگرگون شده و افکار و آمارها را زیر رو می کند!

     در این میان و به عنوان نمونه موردی می توان به نظرسنجی دو پایگاه خبری در شهرستان شوشتر اشاره کرد که تماشای اختلاف آمارهای همزمان آنها خود حکایت از عمق ماجرا دارد:

Untitled-03

 

 علی زنگنه - عضو هیئت علمی دانشگاه

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید